Suy niệm 3 ngày tết

Nguồn: Http://www.Simonhoadalat.Com

Mồng một tết tân mão

Một năm mới tốt đẹp

+++ 

I. Năm mới với lời chúa  

          Bài đọc 1 : St 1,14-18. 

          Thiên chúa là alpha và oméga, nghĩa là khởi nguyên và cùng tận của vũ trụ muôn loài. Ngài sáng tạo thời gian và không gian, chính ngài ấn định năm tháng ngày giờ và đặt ra các chu kỳ đại lễ.

           Một năm mới bắt đầu là một khoảng thời gian nữa được ban cho chúng ta. Có thời gian là một ơn rất quí. Chúng ta có thời giờ để làm ăn sinh sống, nhưng cũng có thời giờ  để chuẩn bị cho đời  sống vĩnh cửu.

           Bài đọc 2 : Pl 4,4-8

          Thánh phaolô khuyên chúng ta hãy vui luôn trong niềm vui của chúa. Không phải ngẫu nhiên mà thánh phaolô lại thêm chữ niềm vui của chúa, vì niềm vui của chúa thì khác với niềm vui của người ta. Niềm vui của người ta  thì tùy ở nhiều yếu tố vật chất bên ngoài; còn niềm vui của chúa  thì nhẹ nhàng thanh thoát và tùy thuộc những điều kiện bên trong nhiều hơn như : Tính hiền hòa, lòng quảng đại và tinh thần cầu nguyện. Có được những điều kiện đó là chúng ta có thể vui luôn trong chúa.

           Bài tin mừng : Mt 6,25-34

           Bài tin mừng mời gọi chúng ta  an tâm bước vào năm mới với niềm tin tưởng phó thác cho chúa.  chúng ta phải biết cái gì đáng lo, đó là sống công chính, lo xây dựng nước trời.  xây dựng nước trời, có nghĩa là thực thi công bình bác ái, kiến tạo hòa bình và tạo dựng hạnh phúc cho mọi người.  có được nước trời như thế, thì còn gì phải lo lắng cho vấn đề cơm ăn áo mặc nữa : Tất cả những cái mà chúng ta cho là thiết yếu nhất, chẳng qua chỉ là những cái được “thêm cho” mà thôi.

 Ii. Xuân đến xuân đi, xuân bất tận. 

          Người ta thường nói :

                                       Xuân khứ xuân lai, xuân bất tận,

                                      Nhân hòa nhân thỉnh, nhân trường sinh. 

          Xuân đến xuân lại đi và sang năm xuân sẽ tới vì quả đất tròn quay mãi không ngừng. Dù có ai yêu hay ghét xuân thì xuân vẫn đến, không phụ thuộc ai dù già trẻ, lớn bé, giầu nghèo, trí thức hay dốt nát, xuân đến một cách nhẹ nhàng, đều đặn.

           Chúng ta hãy trở lại với sách sáng thế. Sách cho biết thiên chúa dựng nên trời đất muôn vật và ngài đã tách ánh sáng ra khỏi bóng tối để làm ra ngày và đêm phân biệt. Ngày và đêm thay đổi nhau để làm nên năm tháng. Ngày đêm thay đổi nhau 365 lần làm nên một năm (x. St 1,14-18)

           Sau 365 ngày lại có một năm khác mà ta gọi là “năm mới” mà năm nay là năm tân mão. Ai trong chúng ta cũng gọi năm nay là năm mới, nhưng có thật là mới không vì có người cho rằng chả có gì là mới cả, năm nào cũng vậy thôi và năm nay có thể cũ hơn năm ngoái. 

          Trước đây, thi sĩ trần tế xương có cái nhìn khác không giống như mọi người, khi ông nói :

                                       Bắt chước ai ta chúc mấy lời :

                                      Chúc cho khắp hết ai trong đời

                                      Vua quan sĩ thứ người muôn nước

                                      Sao được cho ra cái giống người.

           Thực ra, nếu xét theo xuân cảnh vật thì càng ngày càng cũ đi như 70 tuổi thì phải cũ đi hơn là 20 tuổi.  nhưng nếu xét theo xuân trong tâm hồn, tức là xuân của ơn thánh thì có thể gọi là năm mới.

  Francis bacon đã có cái nhìn sâu sắc về vấn đề này khi ông nói : “con người thời nay đã già cỗi, cần phải trở lại “thời thanh xuân” của con người nguyên thủy”.

           Đúng vậy, con người trẻ trung ngày xưa đã bị vật dục làm hư hỏng đã trở nên già khọm. Phải làm sao canh tân con người già cả của chúng ta để trở nên người trẻ trung tươi mát vì nó phải trở nên trẻ thơ mới được vào nước trời (x. Mt 19,13-15). 

Iii. Người ta chúc nhau những gì ?

           Chúng ta cứ coi năm tân mão này là năm mới đi và cùng mọi người chúc nhau. Vậy người ta thường chúc nhau những gì ? Người ta thường chúc nhau một  : năm mới tốt đẹp, bonne année hay happy new year.  câu chúc cổ điển nhất của xã hội chúng ta vừa súc tích vừa vắn gọn nhất bằng 3 chữ là : Phúc, lộc, thọ.

Cũng có người chúc nhau nhiều hơn bằng 5 chữ : Phú, quí, thọ, khang, ninh. Nhưng có lẽ chữ phúc luôn đứng hàng đầu vì nếu được tất cả mà thiếu hạnh phúc thì cuộc đời trở nên vô nghĩa. Chúng ta hãy xem thi sĩ trần tế xương nói chuyện với chúng ta về lời chúc năm mới như thế nào :

          1. chúc cho sống lâu.

          Có người cho rằng năm mới tốt đẹp là ở tại chỗ sống thật lâu thật bền cho đến lúc đầu phủ tuyết, da đồi mồi. Thi sĩ nói :

                                       Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau :

                                       Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.

          Nhưng sống lâu có hạnh phúc không ?  tại sao người ta thường nói :”đa thọ, đa nhục” hoặc thành ngữ có câu :”trẻ khôn qua, già lú lại”.  đã “lú lại” sẽ bị con trẻ chê bai ! đã “lú lại” tất không thể trốn đâu được cái nhục. Không thiếu gì các ông già bà cả bị bỏ rơi, đang sống tủi sống nhục trong tuổi già. Ít có người già nào nói : Mình được hạnh phúc trong tuổi già.

           Ngắm nhìn ngày tháng dần trôi, người già mới thấm thía câu ca dao :

                                       Còn duyên như tượng tô vàng

                                   Hết duyên như tổ ong tàn ngày mưa.

                                      Còn duyên kẻ đón người đưa

                                   Hết duyên đi sớm về trưa… một mình. 

          Trước cảnh tượng phũ phàng ấy, người ta tự nhiên cảm thấy ù tai chóng mặt. Để cứu vãn tình thế, tranh thủ thời gian, họ đâm ra ăn chơi phóng đãng :

                                       Ai ơi, chơi lấy kẻo già,

                                Măng mọc có lứa, người ta có thì.

                                      Chơi xuân kẻo hết xuân đi

                                Cái già xống xộc nó thì theo sau.

          2. chúc cho giầu có. 

          Có người cho rằng : Năm mới tốt đẹp là ở chỗ làm ăn phát tài phát lộc, tiền chảy vào túi như nước như non. Người ta chúc nhau :”nhất bản vạn lợi” hay “một vốn bốn lời” :

                                  Nó lại chúc nhau cái sự giầu

                                 Trăm ngàn vạn mớ để vào đâu ?

          Người ta chúc nhau giầu có, nhưng thử hỏi giầu có đến đâu là đã thỏa mãn ? Chắc chẳng bao giờ ngươi ta thỏa mãn với cái lòng tham vô đáy, nên chẳng bao giờ người ta đạt được sự giầu có như lòng mong ước ?.  người ta vẫn khát khao sự giầu có mà không được.

           Nhiều người đã tôn vinh tiền của lên hàng thần thánh : Thần mammon (thần tiền của). Vị thần này rất quyền năng, trở thành ông chủ khắc nghiệt tuyệt đối chi phối con người họ, bắt họ làm nô lệ cho mình, và có ai thấy mình được hạnh phúc khi phải sống kiếp nô lệ không ?

          Ngày 06/06/1976 ông paul getty, một người giầu có, đã qua đời. Thọ 83 tuổi. Ông để lại khoảng 4 tỉ mỹ kim. Sau 5 lần ly dị, trong một cuộc phỏng vấn, ông đã tuyên bố :”tôi đã mong dùng tất cả gia tài của tôi để xây dựng một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Tôi sợ mình không thành công.  tôi sợ không thể tạo được hạnh phúc hôn nhân ấy”.

          Một lần khác, ông đã phải thú nhận với một phóng viên là ông đã không đạt được hạnh phúc gia đình.

          Một lần khác nữa, ông paul getty xác nhận : Tiền bạc không thể mua được hạnh phúc. Hơn nữa, ông còn tin rằng tiền bạc có bà con với nỗi bất hạnh.

           3. chúc cho vinh sang

          Có người cho rằng một năm tốt đẹp là được mọi người ca tụng, tiếng tăm được vang khắp bốn bể, được thiên hạ nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa :

                                       Nó lại chúc nhau cái sự sang

                                      Đứa thì buôn tước, đứa buôn quan.

           Danh tiếng vang lừng bốn bể có làm cho người ta được hạnh phúc không ?  đây là một chứng từ mà người ta đã biết : Ông anatole france là một người giầu có, được mọi người hoan nghênh, được nếm đủ các thứ khoái lạc trên đời, đã phải thú nhận rằng : “nếu anh có thể đọc được trong tâm hồn tôi, anh sẽ rùng mình.  trong trời đất không có vật nào vô phúc bằng tôi : Người ta tưởng tôi sống hạnh phúc. Thật ra, không bao giờ được sung sướng cả, dầu trong một giờ, dẫu trong một ngày”.

          Còn một chứng từ khác của một người còn sang hơn quan nữa, tiếng tăm lừng lẫy khắp muôn phương, được thiên hạ học từ lời ăn tiếng nói, được theo dõi, từ chân tơ kẽ tóc như cô đào minh tinh màn bạc brigitte bardot  mà cũng không thấy được hạnh phúc.

-          ?

-          mộng tôi bây giờ không phải là thủ vai tài tử quan trọng. Mộng tôi bây giờ là làm thế nào có đủ can đảm rút lui khỏi màn bạc.

-          thế thì tất cả những công danh của cô xưa  rầy là mây, là khói hay sao ?

-          phải ! brigitte bardot đáp lại những câu hỏi bồi hồi  của một ký giả báo văn đàn. Phải ! tất cả là mây khói, là hư vô.

Iv. Chúng ta nên chúc nhau những gì ?

          Nếu chúc cho ông bà anh chị em được sống lâu, giầu có, được vinh sang… thì thấy không ổn vì tất cả những cái đó chưa làm nên hạnh phúc vì nó vẫn là mây khói.  xin được lấy lại câu chúc của thi sĩ trần tế xương một lần nữa :

                                      Bắt chước ai ta chúc mấy lời :

                                      Chúc cho khắp hết ai trong đời

                                      Vua quan sĩ thứ người muôn nước

                                      Sao được cho ra cái giống người.

          Câu chúc của thi sĩ “sao được cho ra cái giống người” xem ra có vẻ hài hước và mang tính cách châm biếm. Nhưng cái nhìn của ông về con người cũng giống như cái nhìn của nhà hiền triết diogène ngày xưa. Đang giữa trưa ông cầm đèn ra giữa thành phố athènes để đi tìm cài gì đó. Người ta hỏi tìm gì. Ông trả lời : Đi tìm người!  thiếu gì người ở giữa thành phố mà phải đi tìm ?  nhưng ông cho rằng những đám người này chưa phải là người đúng nghĩa, ông đi tìm một con người chính danh, con người xứng đáng “linh ư vạn vật” kia !

          Năm mới chúng ta chúc nhau hãy trở nên con người đúng nghĩa, phải “linh ư vạn vật “ mới được.

          Đối với người việt nam công giáo chúng ta, thời gian được ban cho chúng ta  trong năm mới này là để chúng ta “làm người” và “làm con chúa”.  chúng ta không tự nhiên là người hay là con chúa được, có là hay không còn tùy thuộc ở chỗ chúng ta  có “làm” và có “làm” được hay không.  hạt giống không tự nhiên có thể nở thành cây và sinh hoa kết quả : Nó cần phải được gieo cấy trong ruộng trong vườn, và cần phải có thời gian để phát triển.  con người chúng ta cũng vậy, chúng ta là những cái “nhân” được gieo cấy trong ruộng đồng  là thế gian này và thời gian được ban cho chúng ta  làm nên đời mình bằng cách cộng tác với ân sủng của thiên chúa : Ân sủng này cũng ví như ánh sáng và sương mưa cần thiết cho sự sinh trưởng của cây.

          Chúng ta sẽ trở nên người con có thiên chúa là cha , để chúng ta có thể thưa với chúa là “abba, cha ơi” (mc 14,36), và chúng ta  có mọi người là anh chị em, và đây là một vinh dự lớn lao đối với con người hèn mọn chúng ta,  như người ta nói :

                                      Con có cha như nhà có nóc

                               Con không cha như nòng nọc đứt đuôi. 

          Cha chúng ta điều khiển muôn loài muôn vật, ngài nuôi chim trời cá biển, săn sóc từng cây cỏ nơi đồng nội. Ngài lại càng săn sóc chúng ta hơn nhiều vì chúng ta là con của ngài. Vì thế, chúng ta đừng quá bồn chồn lo lắng về đời sống vật chất cho có cơm ăn áo mặc, hãy tin vào chúa quan phòng.

          Có một điều khác biệt nơi người tin và người không tin là người tin thì một đàng ra sức xây dựng và phát triển những giá trị trần gian (trong đó có sự tích lũy tiền của), một đàng vẫn hướng mắt, hướng lòng, hướng lời cầu về với thiên chúa là cha, là nguồn mạch mọi sự giầu có và hạnh phúc.

           Nhân dịp năm mới, xin chúc ông bà anh chị em một năm mới tốt đẹp và một năm mới tốt đẹp như lời chúa dạy :”tiên vàn hãy lo tìm kiếm nước thiên chúa và ăn ở công chính như người đòi hỏi; còn tất cả những thứ khác, người sẽ thêm cho”(mt (mt 6,23). Còn ăn ở công chính đây là sống  tám mối phúc thật như chúa đã dạy  trong bài giảng trên núi (x. Mt  5,3-12).

 Lm giuse đinh lập liễm

Giáo xứ kim phát

Đà lạt

Mùng hai tết tân mão

Kính nhớ ông bà tổ tiên

+++

. Ý nghĩa ba ngày tết.

          Theo tục lệ việt nam, ngày tết là ngày con cháu dù ở nơi xa cũng xum họp cùng gia đình để chúc tuổi mới ông bà cha mẹ. đồng thời nói lên lòng yêu mến, biết ơn của con cháu đối với các bậc tiền bối.

          Giáo hội việt nam cùng đồng hành với dân tộc  cũng muốn đề cao ba ngày tết để giúp giáo dân thánh hóa ngày tết với ý chỉ :

                    * mùng một  : Cầu bình an cho năm mới.

                   * mùng hai : Kính nhớ ông bà tổ tiên.

                   * mùng ba : Thánh hoá công việc làm ăn.

          Hôm nay mùng hai tết,  giáo hội muốn cho giáo dân tỏ lòng hiếu thảo đối với ông bà tổ tiên bằng cách dâng thánh lễ đặc biệt để cầu cho các ngài còn sống hay đã qua đời, tuy đã khuất nhưng còn luôn ở bên cạnh chúng ta.

 Ii. Đạo hiếu của ta. 

          1. luật của chúa .

           Hằng tuần chúng ta vẫn đọc kinh mười điều răn đức chúa trời, khi đọc đến giới răn thứ bốn , ta nhớ ngay đến nghĩa vụ phải thảo kính cha mẹ.  thảo kính cha mẹ là gì ? Thưa là phải yêu mến, biết ơn, vâng lời và giúp đỡ cha mẹ khi còn sống và khi đã qua đời.  ta phải hiếu thảo ngay cả khi cha mẹ đã qua đời, vì tuy các ngài đã khuất nhưng vẫn còn  ở bên chúng ta.

           2. chữ hiếu của người á đông.

          A) người á đông đề cao chữ hiếu, coi như cội rễ của mọi đức. Người con bất hiếu là người con bỏ đi, và tội nặng nhất là tội “bất hiếu”.

          B) người phật giáo cũng có một lễ riêng vào ngày rằm tháng bảy, ngày xá tội vong nhân mà ta gọi là lễ vu lan. Ngày này, người ta có những nghi lễ đặc biết để nhớ đến ông bà tổ tiên.

          C) người ta còn có lệ “cúng cô hồn”, tặng cho các cô hồn thức ăn cho khỏi đói, một nghĩa cử cao qúi đối với những hồn cô đơn không ai nhớ tới. Bên công giáo chúng ta gọi là cứu giúp các linh hồn mồ côi trong luyện ngục.

          3. sự tử như sự sinh.

           Những người thờ cúng tổ tiên có vẻ sống gần gũi với ông bà cha mẹ đã khuất. Người ta coi “sự tử như sự sinh” (phụng dưỡng người chết cũng như người sống). Do đó, người ta khấn vái, nói chuyện với cha mẹ đã chết giống như nói chuyện với người còn sống.  họ dâng cho cha mẹ hoa quả, nén hương, thậm chí cả mâm cơm để tỏ tấm lòng thành với các ngài.

  

Truyện : Đôi đũa thứ năm. 

          Bác năm hớn có một vợ và hai con. Chẳng may vợ mất sớm. Một hôm bác mời cha piô ngô phúc hậu đến dùng cơm với bác. Trong mâm chỉ có bốn người mà sao lại thắp những 5 đôi đũa bát.  cha hậu ngạc nhiên hỏi :”bát đũa này dành cho ai” ? Bác trả lời :”dành cho vợ bác”. Tuy vợ bác đã khuất nhưng bác vẫn mời vợ về cùng dùng cơm.

Iii. Ý nghĩa ngày mùng hai tết .

           Giáo hội việt nam luôn đồng hành với dân tộc, không những phải giữ lấy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà còn nâng cao lên, cho nó một ý nghĩa cao qúi.  vì thế, giáo hội việt nam muốn dùng ngày mùng hai tết để chúng ta kính nhớ ông bà tổ tiên, vì

 

                             Người ta có cố có ông,

                   Như cây có cội, như sông có nguồn.

                                (ca dao)

          Không có ông bà tổ tiên thì không có ta, tất cả những cái ta có là do ông bà cha mẹ để lại. Không ai đuợc quên công ơn lớn lao đó :

 

                             Ai mà phụ nghĩa quên công,

                   Thì đeo trăm cánh hoa hồng chẳng thơm                       

                                     (ca dao)

Truyện : Con kiện mẹ.

          Tại bang new jersey bên hoa kỳ, một bà mẹ 78 tuổi bị đứa con trai kiện vì bà không trả tiền công cho chàng đã sửa chiếc xe vận tải của bà.

          Bà đã đệ đơn tố ngược lại con mình, với đề nghị là chàng phải bị đánh đòn vì lúc chàng còn nhỏ, bà đã không áp dụng câu :”thương con cho roi cho vọt”.

          Trả lời đơn người con trai kiện mình, bà đã viết :”nguyên cáo mắc nợ bị cáo 40 năm phục dịch của một người mẹ, một người giữ  em, một người giúp việc nhà, một nhà tâm lý để cố vấn khuyên bảo... Tất cả những dịch vụ trên nguyên cáo đã không trả tiền công cho bị cáo”.

           Bà mẹ viết tiếp :”như một người mẹ, nếu luật pháp cho phép, tôi sẽ công khai đánh con tôi, những roi vọt cần thiết cho nó mà tôi đã không  dành cho nó lúc nó còn bé.  nếu pháp luật không cho phép mẹ đánh con, thì xin tòa hãy cử một nhân viên ngành tư pháp đánh đòn để sửa trị con tôi”.

                   (r.D. Warhreit, ánh sáng hy vọng, tr 226)

           Ngược lại câu truyện cười ra nước mắt trên đây, một phong trào vô danh đã gợi ý các thành viên mình suy nghĩ về câu châm ngôn :”những cụ già là một hồng ân”, với những tư tưởng như sau :

          Phúc cho anh chị khi hiểu rằng tay tôi đã khởi sự run rẩy và chân tôi bắt đầu yếu dần.

          Phúc cho anh chị khi nhớ rằng tai tôi không còn nghe rõ như xưa và dù muốn hay không những người lớn tuổi cũng phải chấp nhận câu :”trẻ khôn ra, già lú lại”.

          Phúc cho anh chị nếu biết rằng mắt tôi không còn sáng được như xưa.

          Phúc cho anh chị nếu không giận dữ vì tôi đánh rơi một cái tách đắt tiền, khi tôi năm lần bảy lượt thuật lại cùng một câu truyện.

          Phúc cho anh chị nếu anh chị biết trao cho tôi những nụ cười thông cảm, nếu anh chị hỏi tôi về quãng đời quá khứ, những kinh nghiệm của tuổi thanh xuân, nếu anh chị hiểu được những dòng nước mắt cô đơn của tôi, nếu anh chị dành cho tôi chút tình yêu thương kính trọng.

          Phúc cho anh chị nếu ở lại với tôi thêm giây lát dù trời sắp tối.

          Phúc cho anh chị nếu nắm lấy tay tôi khi tôi phải giã từ cõi đời để một mình đi vào bóng đêm, bóng đêm của sự chết.

          Phải, phúc cho anh chị, vì khi lên thiên đàng, tôi sẽ thắp cho anh chị những vì sao.

          Kết luận

          Chúng ta có hiểu câu thành ngữ tha thiết và trách móc này không :

                              Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng,

                             Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.

          Để dễ dàng lấp đầy hố sâu chia cách hai thế hệ, giới trẻ chúng ta phải ghi nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ mà giữ trọn chữ hiếu.  đấy là bài học hữu hiệu để giữ được mãi trong xã hội chúng ta nét đặc thù mà xã hội âu mỹ đã đánh mất từ lâu.

          Hôm nay chúng ta hãy làm hai việc khẩn thiết trong ngày kính nhớ ông bà tổ tiên

                   1. Sốt sắng hiệp dâng thánh lễ cầu nguyện cho các ngài vì thánh lễ là một phương thế hiệu nghiệm nhất chúng ta có thể kéo ơn chúa xuống cho ông bà cha mẹ chúng ta khi các ngài còn sống cũng như đã qua đời.

                   2. Khơi lại lòng hiếu thảo của chúng ta đối với các ngài bằng những việc làm cụ thể nhất là trong những ngày tết này. Hãy ghi nhớ lại điều răn chúa đã dạy chúng ta trong kinh mười điều răn :”thứ bốn thảo kính cha mẹ”.

                                       Ơn ai một chút chớ quên,

                               Phiền ai một chút để bên cạnh lòng.

                                             (ca dao) 

Lm giuse đinh lập liễm

Giáo xứ kim phát.

Đà lạt

 Mùng ba tết tân mão

Mùng ba  ra  mắt

+++ 

I. Công việc ba ngày tết.

          Người việt nam chúng ta rất qúi trọng ba ngày tết.  ba ngày này được coi như là linh thiêng. Mỗi ngày được phân chia cho một công việc.  công việc ba ngày tết là :

                                       Mùng một tết cha,

                                       Mùng hai tết mẹ,

                                       Mùng ba tết thầy.

          Tại sao lại chia ra như vậy ?   vì muốn  cho ba ngày tết có đầy đủ ý nghĩa :

          Nhà cha là nhà bên nội, ngày mùng một linh thiêng nhất nên ai cũng về từ đường bên nội cúng gia tiên, viếng thăm, mừng tuổi và chúc tụng họ hàng.

          Cũng vậy, ngày mùng hai, lại kéo cả nhà về bên ngoại, cố thực hiện cho bằng được ý nghĩa đoàn tụ truyền thống trong mấy ngày tết nhất.

           Ai cũng hiểu, cha mẹ là đấng sinh thành, dưỡng dục, còn việc dạy dỗ cho nên người hữu dụng chính là thầy dạy học của mình ; do đó, ngày mùng ba thì học trò đồng môn rủ nhau đi viếng thầy (dạy chữ hoặc dạy nghề).  họ mang theo lễ vật để tỏ chút lòng thành. Thầy trò làm thơ, nói chuyện văn chương hoặc trao đổi chuyện làm ăn, nghề nghiệp trong bầu khí vui tươi, bổ ích.

          Do mọi việc xã giao,  chúc tụng được tập trung cho kịp trong ba ngày tết, nếu để “ra ngoài ngày” (tức từ mùng bốn trở đi) sẽ giảm mất ý nghĩa, nhất là về mặt tình cảm, tôn kính, qúi trọng, cho nên người ta cũng sắp xếp có người trực ở nhà vừa để không trống vắng lạnh lẽo, vừa cũng để tiếp khách.  do đó có qui ước truyền thống “mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”, nên bạn bè muốn đến vui chơi trong ba ngày tết đều nhất thiết phải hẹn trước.

                             (nguyễn hữu thiệp, dân ta ăn tết, 1995, tr 135-136)

Ii. Mùng ba ra mắt.

           Do “mùng ba tết thầy” nên ngày này cũng là ngày ra mắt tổ sư , tiên sư nghề nghiệp mình. 

          Sáng sớm ngày ấy, ai làm nghề gì thì đem đồ nghề ra khởi động nghề ấy.  khởi động lấy lệ, mang tính hình thức.  đại khái, nhà nông thì mang lưỡi hái ra quơ cắt một ôm cỏ đem về cho trâu ăn (nhưng chưa làm động thổ).  người buôn bán thì mở cửa hàng bán tượng trưng vài món lấy ngày. Thợ thầy cũng đem kéo, búa ra cắt đập ít cái để “gọi là”.  nói chung, mọi công việc đều có tính cách tượng trưng, gọi là ra mắt tổ nghề, mong tổ sư và tiên sư hộ độ suốt năm làm ăn phấn phát.  tất nhiên, trong những ngày này, bàn thờ các ông thần tài, thổ địa và tổ nghề đều rất tươm tất, hương đăng không tắt , hoa trái lúc nào cũng đầy ắp.

          Sau lễ ra mắt, người ta lại tiếp tục ăn tết.  nhà giầu ăn tết đến hết ngày mùng 7 hoặc hơn. Người lao động nghèo tranh thủ khai trương sớm (sđd , tr 137-138).

Iii. Thánh hóa công việc làm ăn.

          Hội thánh công giáo việt nam luôn đồng hành cùng dân tộc cố gắng làm phát huy những gì tốt đẹp phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc. Nếu “mùng ba ra mắt”, các người thợ trình diện với tổ sư ngành nghề của mình về công việc làm ăn trong năm, hội thánh việt nam cũng muốn dành ngày mùng ba tết để thánh hoá công việc làm ăn. Chúng ta hãy trình lên chúa công việc làm ăn trong năm, để xin chúa chúc lành và ban ơn phù giúp để mọi công việc của chúng ta phù hợp với thánh ý chúa.

          Đọc chương đầu của sách sáng thế, ta thấy đức chúa trời đã dựng nên loài người “giống hình ảnh ngài” (st 1,26). Các nhà chú giải thánh kinh cho rằng loài người giống thiên chúa nhờ sự thông minh và tự do, giống thiên chúa ở điểm loài người có uy quyền bá chủ trên vạn vật:”ta hãy dựng nên loài người giống hình ảnh ta để họ làm chủ cá biển, chim trời, muôn thú vật trên đất và mọi côn trùng sống động trên địa cầu” (st 1,26).

          Như vậy, theo nghĩa chung, lao động tinh thần hay vật chất đều mang ý nghĩa trọng đại :”cộng tác vào việc sáng tạo” của thiên chúa.  giữa ý niệm lao động và giáo thuyết về sáng tạo có một tương liên mật thiết.

   E. Krebs đã không ngần ngại tuyên bố :

”khái niệm căn bản về giá trị tuyệt đối của tất cả hoạt động nhân sinh đã được phú ban cho loài người nhờ lòng tin vào thiên chúa sáng tạo, ngài là đấng tự do và khôn ngoan, sau khi dựng nên loài người đã nghỉ ngơi ngày thứ bảy để giao phó cho họ tiếp tục thực hiện chương trình sáng tạo của ngài có từ đời đời”(die wertprobleme, tr 43 ; theo j. Haessle, le travail, paris, 1933, tr 350).

 

          Mọi sự trên thế gian này là của chúa, nhưng ngài muốn cho con người quản trị, đổi mới và làm cho phong phú thêm. Chúng ta có thể nói thiên chúa là nguyên nhân đệ nhất, còn chúng ta là nguyên nhân đệ nhị của vũ trụ. Ngay sự quan phòng hằng ngày của thiên chúa trên vạn vật cũng là một cuộc sáng tạo không ngừng.  chúng ta là nguyên nhân đệ nhị và chỉ có thể góp phần vào với nguyên nhân đệ nhất.  chính vì thế haessle viết :

 

          “nguời thợ là hình ảnh đặc biệt của thiên chúa... Sản xuất và sản xuất trong niềm vui là con người đã đem năng lực của mình ra hành dộng để thực hiện một đời sống trọn vẹn hơn và làm cho mình nên giống thiên chúa dầu họ có ý thức hay không.  đời sống “làm việc” tức là hành động và phản ảnh sức hoạt động tuyệt đối... Thiên chúa là nguyên nhân đệ nhất tuyệt đối... Người thợ là nguyên nhân kết thành xét như chính họ làm cho những sự vật trở thành chính nó và hoàn hảo hơn. Con người đã truyền sức lực, tư tưởng, nhân vị mình cho chúng.  nguyên nhân tương đối là phản ảnh trung thực của nguyên nhân tuyệt đối”.

                   (j. Haessle, le travail, paris, 1933, tr 63-64)

           Công đồng vatican 2 cũng xác quyết sự làm việc là góp phần sáng tạo và hoàn thành ý định của thiên chúa trong lịch sử :

 

“thực vậy, trong khi mưu sinh cho mình và cho gia đình, tất cả những người nam cũng như nữ hoạt động để phục vụ xã hội một cách hữu hiệu đều có lý để tin rằng nhờ lao công của mình họ tiếp nối công trình của tạo hóa, phụng sự anh em, đóng góp công lao của mình vào việc hoàn thành ý định của thiên chúa trong lịch sử”         (gaudium et spes, bản dịch của ghhv piô x, đà lạt).

 

          Nếu lao động là được cộng tác vào chương trình sáng tạo của thiên chúa, thì đây là vinh dự lớn lao của con người, vì “nhân linh ư vạn vật”.  theo ý nghĩa đó, ta có thể kết luận mà không sợ sai lầm :”lao động  là vinh quang”.

           Kết luận

           Trong ngày mùng ba tết hôm nay, chúng ta hãy xin chúa cho chúng ta được biết thánh hoá công việc làm ăn của chúng ta, đặc biệt trong thánh lễ này.

          Trước hết, như bài tin mừng thánh lễ hôm nay, ta hãy cảm tạ chúa đã ban cho chúng ta những nén bạc cơ bản làm vốn : Sự sống, sức khỏe, trí khôn, thiên hướng, những kinh nghiệm của cộng đồng, tri thức của người đi trước, những nhu cầu phát triển của thời đại... 

          Sau đó, xin chúa ban ơn nâng  đỡ tinh thần và nghị lực để chu toàn mọi trách nhiệm liên quan đến công việc.

           Đồng thời cũng xin luôn ý thức công việc làm ăn của bản thân và của mọi người là thước đo về công bằng và phát triển của xã hội. Ai cũng có quyền được làm việc và quyền  được chuẩn bị chu đáo để có việc làm phù hợp với nguyện vọng và khả năng.

           Như vậy, khi nguyện ước công ăn việc làm của mình được thiên chúa thánh hoá, người kitô hữu đang khao khát diễn tả, qua thực tiễn lao động của bản thân, hình ảnh một thiên chúa hoạt-Động-Không-Ngừng và đã trao cho loài người quyền được làm giầu đẹp thêm cho cuộc sống.

 

Lm giuse đinh lập liễm

Giáo xứ kim phát

Đà lạt

 

Trang chia sẻ

Trang chủ(Home)