Lược sử Giáo họ Hạ Lôi

1. Thông tin cơ bản

Tên gọi: Giáo họ Hạ Lôi.

Địa chỉ: Thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh, Thành phố Hà Nội.

Bổn mạng: Sinh nhật thánh Gioan Tẩy Giả (24/06).

Giáo dân: Giáo họ Hạ Lôi có 60 nhân danh, chiếm tỉ lệ khoảng 0,6% dân cư trên địa bàn xã Mê Linh (năm 2022). Giáo dân Hạ Lôi sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng hoa.

Dòng tu, hội đoàn đang hiện diện và hoạt động: Chưa có.

Nhà thờ: Nhà thờ Hạ Lôi được xây dựng năm 2003 với kích thước: chiều 21m, chiều rộng 8m, chiều cao 8m, tháp chuông cao 21m, và một quả chuông 80kg.

2. Lịch sử hình thành và phát triển

Hạ Lôi chất chứa những trang lịch sử hào hùng. Vùng đất này là quê hương Hai Bà Trưng và cuộc khởi nghĩa (năm 40 – 43 sCN) lật đổ ách thống trị kéo dài 219 năm của phong kiến phương Bắc trên lãnh thổ Văn Lang – Âu Lạc xưa. Biến cố này làm rạng danh non sông Việt Nam và là niềm vinh dự, tự hào cho vùng đất Hạ Lôi, Mê Linh.

Âm thầm, lặng lẽ, hiện diện bên cạnh sự sầm uất của thủ phủ Trưng Nữ Vương, đức tin Công Giáo đã đi vào tâm hồn những người con cháu hậu thế của Hai Bà Trưng, hai vị liệt nữ của dân tộc. Niềm tin đã cuốn hút những trái tim Hạ Lôi hướng về một Tổ quốc trường sinh bất diệt cùng Đấng Tạo Hóa.

Hạt giống Tin Mừng được gieo xuống vùng đất Hạ Lôi cuối thế kỷ XIX. Theo sử liệu của giáo họ Hạ Lôi, khoảng năm 1875, hai gia tộc cụ lý Nhất và cụ lý Ba đến sống nơi rìa bãi Sông Hồng tại làng Phú Lộc (Phúc Lộc). Vì một vài lý do, hai gia đình chuyển về làng Hạ Lôi sinh sống cùng thời với một số gia đình Công Giáo tại Thường  Lệ. Hạ Lôi lúc bấy giờ là một gò đất cao giữa cánh đồng hoang. Nhận thấy sự tốt đẹp và trù phú nơi vùng đất này, hai gia tộc định cư tại đây.

Hai chi tộc cùng nhau hội họp để cầu kinh, dâng lời tạ ơn, chúc tụng lên Thiên Chúa. Chúa đã cho hai gia tộc biết Tin Mừng. Tin Mừng đưa hai gia tộc đến với nhau bằng tình người. Cả hai gia tộc đều nỗ lực sống đạo, sự mộ mến Tin Mừng ngày càng thăng tiến. Mọi người cùng nhau làm một ngôi nhà nhỏ để làm nơi cầu nguyện xin Chúa đổ muôn ơn lành cho người Hạ Lôi.

Dần dà, đời sống kinh tế khấm khá hơn, giáo họ Hạ Lôi xây dựng một ngôi nhà thờ khang trang hơn có kích thước: 8 vì kèo cột dài 18m, rộng 8m, nền móng và tường đều xây gạch, lợp ngói âm. Nhà thờ có đề niên hiệu năm 1902 – 1910. Không chỉ ngôi nhà thờ hữu hình được xây dựng khang trang đẹp đẽ, mà đời sống đức tin của con dân cũng tiến triển nhanh chóng. Các cha xứ Thường Lệ thi thoảng đến giáo họ Hạ Lôi dâng lễ và ban các Bí tích.

Như một tiếng sét ngang trời, sau biến cố di cư năm 1954, từ một họ đạo sầm uất, giáo họ Hạ Lôi chỉ còn vỏn vẹn 3 gia đình. Không những vậy, nhà thờ xuống cấp nặng nề. Người dân Hạ Lôi chẳng còn nơi để đọc kinh và sinh hoạt đức tin chung. Tình trạng trì trệ kéo dài đến năm 1988, giáo dân Nội Bài đã giúp họ Hạ Lôi tu sửa nhà thờ để có chỗ cho bà con quy tụ đọc kinh. Trải qua một thế kỷ hiện diện, ngôi nhà thờ xây năm 1902 hư hoại trầm trọng. Năm 2003, giáo họ Hạ Lôi khởi công xây dựng ngôi nhà thờ mới. Khi hoàn tất việc thi công, Đức cha cố Giuse Maria Nguyễn Quang Tuyến đã đến dâng thánh lễ tạ ơn và làm phép ngôi nhà thờ trong niềm hân hoan vui mừng của dân họ Hạ Lôi.

3. Đời sống đức tin

Trải qua gần 150 năm từ ngày đón nhận Tin Mừng, giáo họ Hạ Lôi vẫn kiên cường đứng vững trước những thách đố thời cuộc. Hiện tại, giáo họ có thánh lễ đều đặn hằng tuần. Mặc dù giáo họ chưa thành lập được hội đoàn đạo đức nào nhưng nhờ sự quan tâm của cha xứ, đời sống đức tin của dân họ Hạ Lôi đang có sự khởi sắc. Ước mong rằng, với lòng nhiệt thành sống đạo của bà con giáo dân, Danh Chúa ngày càng tỏa chiếu hơn nữa nơi vùng đất Hạ Lôi, quê hương Hai Bà Trưng.

BTT Giáo Phận