Lược sử Giáo họ Mai Châu

1. Thông tin cơ bản

Tên gọi: Giáo họ Mai Châu.

Địa chỉ: Xóm Bãi, thôn Mai Châu, xã Đại Mạch, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội.

Bổn mạng: Thánh Tôma Tông đồ (03/7).

Giáo dân: Giáo họ Mai Châu có 340 nhân danh, chiếm tỉ lệ 2,83% dân cư trên địa bàn xã Đại Mạch (năm 2022). Giáo dân nơi đây chủ yếu làm nghề nông. Ngoài ra, một vài gia đình buôn bán và kinh doanh thương mại.

Dòng tu, hội đoàn đang hiện diện và hoạt động: Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội Trưởng gia đình, hội Mân Côi, 02 ca đoàn và hội Gia đình di dân.

Nhà thờ: Nhà thờ Mai Châu được xây dựng năm 1943 với kích thước: chiều dài 35m, chiều rộng 10m, chiều cao 6m và tháp cao 27m.

2. Lịch sử hình thành và phát triển

Nằm bên bãi bồi phù sa sông Hồng, ngôi nhà thờ với cây thánh giá cao vút là biểu tượng đức tin của giáo họ Mai Châu. Mảnh đất này không chỉ trù phú về vật chất nhưng còn giàu có về tình người. Tình người Mai Châu luôn hướng về một quê hương mới, một châu thổ trường sinh bất diệt. Nói về Mai Châu, không thể không nhắc tới câu ví von của các cụ:

“Rau lang ăn với củ lang,

Chẳng đâu sung sướng, bằng làng Mai Châu.

Ai đi tận đẩu tận đâu,

Nhớ hoài Mai Châu, sớm mai mà về.”

Trong giáo họ vẫn lưu giữ và truyền nhau câu chuyện về một bà cô đưa hai cháu lên làng Mơ Châu lập nghiệp. Vì sự bắt bớ đạo của quan quyền tại vùng Nam Hà, ba cô cháu dắt dìu nhau rời quê hương đi nơi khác lập cư. Thấy vùng đất Mơ Châu màu mỡ, ba người dừng lại định cư. Khi đến Mơ Châu, ba vị đã đổi họ tên. Người cô không để lại tên còn hai anh em lấy tên là Phêrô Vương Văn Toản và Phêrô Vương Văn Lãnh. Có lẽ, đây là hai tín hữu tiên khởi của làng Mơ Châu.

Sống tại Mơ Châu Trại, Phêrô Toản và Phêrô Lãnh dần khôn lớn. Người anh (Phêrô Toản) là chánh tổng của vùng này, còn người em là chánh trương. Việc phải trốn sắc lệnh cấm đạo trong sợ sệt có thể khiến đức tin nơi đây bị lung lạc, tuy nhiên, Lời Chúa lại trổ sinh khắp vùng Mơ Châu trại và con dân Mơ Châu tin nhận Đạo mỗi ngày một đông (giáo họ Đại Độ, họ Đại Đồng nhưng hiện nay đã xóa sổ). Giai đoạn năm 1860 – 1870, bà con giáo dân dựng một ngôi nhà thờ nhỏ có mái lợp bằng cỏ ranh (vị trí nhà giáo lý bây giờ). Những năm sau, ngôi nhà thờ được chuyển sang vị trí nhà thờ hiện tại với mái lá cọ và có gọng vó.

Nhà thờ hiện tại được xây mới và hoàn thành năm 1943. Sau khi hoàn thành, Đức cha Đaminh Hoàng Văn Đoàn đã về làm phép và dâng kính nhà thờ cho Thiên Chúa Ba Ngôi. Khi đón Đức cha, giáo họ tổ chức đoàn rước long trọng từ đê Sông Hồng với cờ quạt, đoàn hội chỉnh tề sắp thành hàng lối trật tự, và trải chiếu khắp quãng đường.

Mơ Châu Trại sau này được đổi tên thành Mai Châu. Năm 1954, hơn 2/3 giáo dân Mai Châu theo cha già Tống cùng một số tín hữu các họ đạo lân cận di cư vào miền Nam lập nghiệp. Những giáo hữu ở lại cùng nhau âm thầm sống đạo trong đêm trường của sự bách hại và khó khăn bủa vây. Không chỉ có vậy, ngôi nhà thờ bị pháo bắn sạt nửa mặt tiền và mái gãy dời. Năm 1958, số giáo hữu ít ỏi ở lại cùng giáo dân giáo xứ Nội Bài tu sửa để có chỗ đọc kinh. Năm 1994, giáo dân Mai Châu xây được tháp nhà thờ cao 27m giữa đồng. Năm 2007, Đức cha cố Giuse Maria Nguyễn Quang Tuyến về giáo họ dâng thánh lễ và làm phép ngôi nhà thờ trong niềm vui khôn tả của bà con họ đạo Mai Châu.

3. Đời sống đức tin

Hiện nay, số giáo dân đã tương đương với trước năm 1954. Bỏ qua mất mát, giáo họ lên đường truyền giáo trong sứ vụ của mình. Giáo họ Mai Châu có nhiều hội đoàn đạo đức. Huynh đoàn giáo dân Đaminh được thành lập năm 2013 duy trì đọc kinh chiều. Hội Trưởng gia đình được lập năm 2014 với nét đặc biệt là dâng hoa tháng Hoa (tháng Năm) và tháng Mười, cùng những sinh hoạt truyền thống của hội như khấn thứ Tư hàng tuần, chầu Thánh Thể và chia sẻ Lời Chúa hàng tháng. Hội Mân Côi duy trì chầu Thánh Thể thứ Bảy đầu tháng. Phụng vụ Thánh lễ có 02 ca đoàn: ca đoàn Trinh Vương (bổn mạng 22/8) và ca đoàn Gia đình di dân Augustinô (28/8). Ngoài ra, giáo họ còn đón nhận hội Gia đình xa quê phục vụ thánh lễ cuối tháng (Bổn mạng thánh Vinhsơn 05/4, thành lập năm 2016).

Niềm vui lan tràn. Một chân trời mới rộng mở. Với những hoa trái hiện tại, dân họ Mai Châu tin tưởng và cùng nhau xây dựng một tương lai rạng ngời nơi “Danh Cha cả sáng, Nước Cha trị đến” trên mảnh đất này.

BTT Giáo Phận