Lược sử Giáo họ Xuân Dục

1. Thông tin cơ bản

Tên gọi: Giáo họ Xuân Dục.

Địa chỉ: Thôn Xuân Dục, xã Tân Minh, huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội.

Bổn mạng: Thánh Antôn Pađôva (13/6).

Giáo dân: Giáo họ Xuân Dục hiện có 190 nhân danh, chiếm tỉ lệ 1,12% dân cư trên địa bàn xã Tân Minh (năm 2022). Những tín hữu nơi đây sống đan xen lương giáo trong làng Xuân Dục. Giáo dân Xuân Dục sống chủ yếu bằng nông nghiệp, một số làm việc tại các công ty trên địa bàn và vài gia đình kinh doanh buôn bán nhỏ.

Dòng tu, hội đoàn đang hiện diện và hoạt động: Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội Trưởng gia đình, hội Mân Côi, hội trống, ca đoàn và Phong trào Thiếu nhi Thánh Thể.

Nhà thờ: Nhà thờ Xuân Dục được xây dựng năm 2012 với kích thước: chiều dài 20m, chiều rộng 8m và tháp cao 22m.

2. Lịch sử hình thành và phát triển

Tháng 5 năm 1916, tại xóm Trại Đông Cao, làng Xuân Dục, phủ Đa Phúc, có cụ Nguyễn Văn Thục tìm đến giáo xứ Yên Mỹ và xin cha xứ cho học đạo. Sau khi nghe cụ Thục trình bày, cha Nguyễn Quang Cung, chánh xứ Yên Mỹ vui vẻ chấp thuận ước muốn của cụ. Sau đó, cha Cung cử thầy Khảo dạy kinh và giáo lý cho gia đình cụ. Một thời gian sau, cha Cung rửa tội cho cụ Thục và 20 người con, cháu của cụ. Cha Cung chọn thánh Antôn làm bổn mạng cho những người nam trong gia đình cụ Thục.

Năm 1920, cha Giuse Cung giúp giáo họ Xuân Dục mua mảnh đất có diện tích 500m². Sau khi có đất, dân họ cùng nhau xây dựng ngôi nhà thờ đầu tiên của giáo họ bằng tường đất và mái cọ.

Năm 1932, cha Tômasô Chi, chánh xứ Trung Nghĩa chọn ông Antôn Nguyễn Văn Thật, con trưởng cụ Thục, làm ông trùm tiên khởi của giáo họ. Sau khi làm trùm, ông Thật cùng với dân họ dựng lên ngôi nhà thờ thứ hai của giáo họ. Ngôi nhà thờ được làm bằng tường gạch và mái ngói với chiều dài 15m và chiều rộng 5m.

Năm 1934, giáo họ Xuân Dục trở thành họ lẻ thuộc giáo xứ Nội Bài. Trong khoảng thời gian 10 năm, từ năm 1945 đến 1954, đời sống đức tin của dân họ gặp nhiều khó khăn. Do chiến tranh loạn lạc, nhiều người trong dân họ sơ tán đi nơi khác để lánh nạn. Không những vậy, ngôi nhà thờ giáo họ bị bom đạn tàn phá và sụp đổ mất một gian.

Năm 1954, ngoại trừ gia đình cụ Thật ở lại quê hương, tất cả gia đình trong giáo họ Xuân Dục đều di cư vào Nam. Sau biến cố di cư, số linh mục giáo phận thiếu thốn nghiêm trọng. Nhiều năm ròng, giáo họ Xuân Dục không có linh mục tới viếng thăm. Giáo dân không được rước lễ và xưng tội. Trong quãng thời gian khó khăn đó, vào ngày 13 tháng 6 hàng năm, ban hành giáo có sáng kiến tổ chức cho giáo dân trong họ về giáo phận xin Đức cha dâng thánh lễ kính thánh Quan thầy Antôn.

Năm 1956, một cơn bão lớn quét qua làng Xuân Dục khiến cho ngôi nhà thờ dân họ bị sụp đổ hoàn toàn. Năm 1968, cha chính Quảng chọn ông Antôn Thường làm trùm trưởng. Vì nhà thờ chưa kịp sửa chữa, cho nên Đức cố Hồng Y Phaolô Phạm Đình Tụng khuyên dạy mọi người tập trung đọc kinh tối sớm tại nhà ông trùm Thường và xin thánh Quan thầy bầu cử để giúp dân họ duy trì đức tin mà cha ông truyền lại.

Năm 1978, thời ông trùm Tuấn, dân họ xin được 4 gian nhà của ông Thường về làm nhà nguyện để dân họ có nơi đọc kinh cầu nguyện. Đến năm 1982, chính quyền xã quản lý khu đất nhà phòng của dân họ và chia cho dân ở.

Năm 1988, nhà thờ giáo họ bị hư hỏng nặng. Do đó, ông trùm Tuấn và dân họ làm đơn xin Đức cha cho làm nhà thờ mới. Được sự đồng ý của ngài, cha quản hạt Giuse Nguyễn Quang Tuyến (Đức cha cố Giuse Maria) đã kêu gọi bà con tích cực đóng góp công sức để xây dựng nhà thờ giáo họ.

Năm 2006, cha Phêrô Mai Viết Thắng về coi sóc giáo xứ Nội Bài. Từ đó, giáo họ thường xuyên có thánh lễ hàng tuần. Đời sống đức tin của dân họ bước đầu khởi sắc sau bao năm trầm lắng.

Năm 2010, cha Giuse Trần Quang Khiêm về làm cha xứ Nội Bài. Giáo họ lúc này có 35 gia đình với 156 nhân danh. Ngôi nhà thờ xây dựng năm 1988 không còn đáp ứng được nhu cầu tham dự phụng vụ của giáo dân. Bởi vậy, cha xứ cùng với dân họ xin Đức cha Cosma cho phép xây dựng nhà thờ mới.

Năm 2012, giáo họ khởi công xây dựng nhà thờ mới. Qua nhiều giai đoạn thi công với bao gian lao, cuối năm 2015, nhà thờ được hoàn thiện. Ngày 26/11/2015, giáo họ Xuân Dục hân hoan chào đón sự hiện diện của Đức cha Cosma, quý cha và quý khách về tham dự thánh lễ làm phép ngôi nhà thờ giáo họ. Ngôi nhà thờ được làm phép vào đúng dịp kỷ niệm 100 năm hạt giống Tin Mừng được gieo xuống trên mảnh đất Xuân Dục.

3. Đời sống đức tin

Trải qua một thế kỷ hình thành và phát triển, giáo họ Xuân Dục hiện nay đã có ngôi nhà thờ xinh đẹp, rộng rãi và khu nhà phòng khang trang. Tuy là giáo họ nhỏ bé, nhưng giáo dân Xuân Dục thể hiện đức tin kiên cường, mạnh mẽ. Hy vọng rằng, nhờ ơn Chúa và qua lời bầu cử của thánh Antôn, giáo họ Xuân Dục sẽ ngày thêm lớn mạnh. Nhờ đó, niềm vui Tin Mừng được lan tỏa tới hết mọi người lương giáo nơi vùng đất này.

BTT Giáo Phận