Lược sử Giáo họ nhà xứ Cẩm Giang

Giáo xứ Cẩm Giang cách Tòa Giám mục (TGM) Bắc Ninh khoảng 12km về hướng Tây Nam. Giáo xứ có địa giới hành chính rộng lớn bao gồm toàn bộ thành phố Từ Sơn và một số xã thuộc huyện Tiên Du. Giáo xứ Cẩm Giang là một trong những xứ đạo đầu tiên được hình thành khi giáo phận Bắc Ninh được thành lập năm 1883.  Hiện nay, giáo xứ có khoảng 975 nhân danh sinh hoạt đức tin trong 3 giáo họ: Cẩm Giang, Đồng Lạng và Trà Sơn.

1. Các thông tin cơ bản

    Tên gọi: Giáo họ nhà xứ Cẩm Giang.

    Địa chỉ: Phố Nguyễn Giáo, phường Đồng Nguyên, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

    Năm thành lập: 1883.

    Quan thầy: Thánh Têrêxa Avila (15/10).

    Cha chính xứ: Gioakim Nguyễn Đức Thành.

    Dòng tu, hội đoàn đang hiện diện và hoạt động: Cộng đoàn dòng Đức Mẹ Hiệp Nhất, Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội Trưởng gia đình, hội Mân Côi, hội Lòng Chúa thương xót, đoàn Kim nhạc, phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể.

     Số giáo dân: 557 (năm 2021), chiếm tỷ lệ khoảng 3,3%.

    Nhà thờ: Nhà thờ Cẩm Giang được xây dựng năm 1899 với diện tích 380m², chiều dài 36m, chiều rộng 10,5m, mái cao 9m, một tháp chuông cao 26m. Tổng diện tích khuôn viên nhà thờ và nhà xứ là 8900m².

    Các giáo họ trực thuộc: Đồng Lạng, Trà Sơn

2. Lịch sử hình thành và phát triển

Vào cuối thế kỉ XVIII, một chi tộc nhỏ họ Trần đón nhận ánh sáng đức tin và đến lập nghiệp trên mảnh đất hoang (Cẩm Giang hiện nay). Sau đó, chi tộc này sáp nhập cùng chi họ Hà (có cha già Nhã), họ Trương (con cháu cụ Trương Thế Nghĩa tử đạo tại thành Bắc Ninh 1862) và họ Phạm (có cụ cố Lãm là cố của cha Tự). Từ đó, họ giáo Cẩm Giang được hình thành. Năm 1883, Cẩm Giang là một trong 12 giáo xứ đầu tiên[1] khi giáo phận Bắc Ninh được thành lập. Cha Phạm Khắc Đoán là cha chính xứ tiên khởi của giáo xứ. Ngài là nho sỹ và có tài kiến trúc, hội họa. Cha Đoán cùng giáo dân xây dựng nhà thờ và khuôn viên giáo xứ Cẩm Giang. Sau cha Đoán là cha Khải coi sóc giáo xứ. Do nhu cầu mục vụ, ngài đã nới rộng thêm gian cung thánh như bây giờ. Tiếp theo là cha Trấn, cha Châu (quê Nam Định) coi sóc giáo xứ. Từ năm 1940 – 1945, cha Nguyễn Khắc Mẫn làm chính xứ. Ngài đã cho xây nhà xứ, cổng và bàn thờ sơn son thếp vàng. Từ năm 1945 -1954, cha Ngô Văn Yên làm chính xứ Cẩm Giang. Sau đó, ngài về làm hiệu trưởng trường Vinhsơn Liêm Bắc Ninh.

Trước biến cố di cư, Cẩm Giang có khoảng trên 500 nhân danh. Đến năm 1954, khoảng 80% giáo dân trong làng di cư vào miền Nam và sống rải rác tại nhiều giáo xứ thuộc tỉnh Lâm Đồng, Sài Gòn và Đồng Nai…

Sau năm 1954, cha chính Lộc (Tổng Đại diện) từ Xuân Hòa về coi sóc giáo xứ. Trong thời gian khó khăn thiếu vắng linh mục, các cha ở tòa giám mục coi sóc giáo xứ. Năm 2007, Đức Tổng Giuse Ngô Quang Kiệt (giám quản Giáo phận Bắc Ninh) bổ nhiệm cha Giuse Phạm Đức Hậu làm cha chính xứ Cẩm Giang. Kể từ đó, cha Giuse Trần Bá Hạnh( 2009-2013), cha Giuse Hoàng Trọng Hựu (2013 – 2018), cha Giuse Nguyễn Hoàng Ân (2018 – 2022) lần lượt về coi sóc trong cương vị chính xứ.  Ngày 14/06/2022, cha Tôma Aquinnô Nguyễn Văn Huệ được bổ nhiệm làm cha chính xứ mới. Dưới sự coi sóc của các cha, sinh hoạt đạo của giáo xứ dần đi vào nền nếp, đồng thời cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện và đời sống tinh thần của giáo dân mỗi ngày lớn mạnh trong đức tin và đức mến.

3. Đời sống đức tin

Hiện nay, giáo họ nhà xứ Cẩm Giang có thánh lễ vào ngày thường và ngày Chúa Nhật. Giáo họ có các hội đoàn đang hoạt động thường xuyên như: Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội Trưởng gia đình, hội Mân Côi, hội Lòng Chúa thương xót, đoàn Kim nhạc, phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể. Với truyền thống đạo đức từ gia đình, hy vọng đời sống đức tin của giáo họ Cẩm Giang ngày một thăng tiến và vững mạnh hơn.

BTT Giáo Phận

[1] Xứ Kẻ Mốt, Kẻ Nê (Tử Nê), Kẻ Roi (Xuân Hòa), Đạo Ngạn, Thiêt Nham, Bỉ Nội, Mỹ Lộc, Đại Lãm, Dân Trù, Yên Mỹ, Nội Bài và Cẩm Giang.