Công nghệ và truyền thông trong đời sống người Kitô hữu

Công nghệ và truyền thông xã hội là những phát minh vượt bậc của xã hội đương đại; cho phép con người sử dụng các nền tảng mạng để sáng tạo, tương tác, và chia sẻ thông tin; giúp kết nối cộng đồng, cập nhật tin tức nhanh chóng và định hình xu hướng trong thời đại kỷ nguyên số. Tuy nhiên, nhiều người lạm dụng nó quá mức, làm giảm giá trị nhân phẩm của con người. Nếu trước đây con người sử dụng các phương tiện công nghệ như một trợ thủ đắc lực, thì ngày nay vị thế gần bị đảo lộn. Thay vì là chủ, con người lạ trở thành nô lệ của công nghệ AI, máy tính, điện thoại thông minh. Người Kitô hữu phải sử dụng công nghệ và truyền thông như thế nào? Bài viết này sẽ trình bày các giáo huấn của Giáo Hội về việc sử dụng công nghệ và truyền thông xã hội một cách đúng đắn.

Sắc Lệnh về Các Phương Tiện Truyền Thông Xã Hội INTER MIRIFICA của Công Đồng Vaticano II chương II số 14 dạy rằng: “Tất cả những người con của Giáo hội phải đồng tâm nhất trí để nhanh chóng và nỗ lực tối đa tìm cách sử dụng hữu hiệu những phương tiện truyền thông xã hội vào các công việc tông đồ, tuỳ theo nhu cầu của từng hoàn cảnh cụ thể…” Bên cạnh đó, số 15 tiếp tục hướng dẫn chúng ta: “Việc sử dụng đúng đắn các phương tiện truyền thông xã hội đòi hỏi phải có những hướng dẫn về lý thuyết và thực hành thích hợp dành riêng cho mọi lứa tuổi…. cần có những chương trình dành cho giới trẻ và phải dùng các nguyên tắc luân lý Kitô giáo để hướng dẫn các chương trình đào tạo trong trường học công giáo mọi cấp độ, trong chủng viện và cả nhóm tông đồ giáo dân…”

Những hướng dẫn trên của Mẹ Giáo Hội giúp con cái mình sử dụng công nghệ và truyền thông một cách đúng đắn, nhất là không bị chìm vào không gian ảo một cách vô nghĩa. Giáo Hội dạy con cái mình phải sử dụng công nghệ và truyền thông để Loan Báo Tin Mừng, truyền dạy giáo lý và các vấn đề luân lý, để phát triển khoa học và giáo dục, và để kết nối nhân loại với nhau trong tình huynh đệ. Dẫu biết rằng, công nghệ và những phương tiện truyền thông được tạo ra vì con người, nhưng con người lại lạm dụng và cuối cùng trở thành nô lệ một cách đáng tiếc.

Thực tế cho thấy, những bữa cơm chung gia đình, những cuộc gặp gỡ huynh đệ trong xã hội và mọi tương quan đều được lồng vào không gian ảo. Vì thế, nhiều người không còn tìm thấy được ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Một thực tế đang diễn ra trong các gia đình và ngoài xã hội: Nhiều người dùng không gian ảo để đối thoại, kết nối với nhau, thậm chí lăng mạ nhau; vì thế họ không làm chủ được cảm xúc của mình. Để không bị quấy rầy, cha mẹ cho phép con cái sử dụng công nghệ và các phương tiện truyền thông một cách không chọn lọc và không được hướng dẫn. Từ đó dẫn đến nhiều sự việc đáng tiếc xảy ra. Nhiều bạn trẻ mang cả không gian mạng vào đời sống thường nhật và sẵn sàng hành động theo nó như một bản năng mà thiếu tính nhân bản vốn có.

Nhiều cha mẹ than phiền con cái hư hỏng, nhưng lại không nhận ra lỗ hổng lớn trong gia đình: bữa cơm gia đình diễn ra trong bối cảnh mỗi người một cái điện thoại không ai nói chuyện với ai, những dịp chơi chung gia đình được thay thế bằng những trò chơi game trên điện thoại, cha mẹ không đủ kiên nhẫn và dành nhiều thời gian cho vấn đề giáo dục con cái. Để khắc phục tình trạng, hãy bỏ điện thoại sang một bên và làm sống lại những bữa cơm gia đình đúng nghĩa, nơi mọi người có thể chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của mình và trao đổi trực tiếp với nhau. Dành thời gian cho những buổi picnic chung qua đó cha mẹ có thể giáo dục con cái về nhân bản và tương quan xã hội. Cha mẹ hãy dành thời gian quan tâm, kiên nhẫn lắng nghe ý kiến của con cái. Mọi người trong gia đình nhường nhịn và đón nhận nhau với tình yêu thương huynh đệ.

Cuộc sống con người sẽ triển nở và phát triển hơn khi có sự đối thoại và tương tác với nhau. Một nụ cười, một lời chào, một cái bắt tay hay một cái gật đầu cũng đủ sưởi ấm và khơi lại mầm sống nơi một tâm hồn đang kiệt quệ. Vì thế, bạn hãy đứng lên, đặt điện thoại, ipad xuống, đóng máy tính, rời khỏi không gian ảo đi đến với tha nhân. Hãy dùng công nghệ và phương tiện truyền thông để Rao Giảng Tin Mừng và phát triển con người một cách toàn diện.

Công nghệ và truyền thông xã hội là những phương tiện không thể thiếu trong đời sống con người đương đại. Khi được sử dụng đúng cách, chúng sẽ là những đầy tớ hữu dụng giúp con người phát triển và thăng tiến; ngược lại chúng sẽ là những ông chủ ác độc có thể giết chết chúng ta bất cứ lúc nào. Những hướng dẫn của Giáo Hội giúp con người sử dụng công nghệ và truyền thông một cách đúng để xây dụng xã hội, Giáo Hội, và đưa con người đến với ơn cứu độ.

Sr. Maria Bùi Thị Hoài

Học viện Đức Maria Mẹ Sự Sống