Hướng dẫn Mục vụ Thánh nhạc #3: Ca Nhập Lễ

Trong bài này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về mục vụ thánh nhạc ca nhập lễ, dựa trên các tài liệu chính thức của Hội Thánh. Bài viết gồm 4 điểm: Lịch sử ca nhập lễ; Ý nghĩa ca nhập lễ; Các nguyên tắc chọn lựa bài ca nhập lễ; Một số điểm lưu ý trong phần ca nhập lễ.

1. LỊCH SỬ CA NHẬP LỄ

Ca Nhập lễ được coi là đã xuất hiện vào khoảng thế kỷ IV-V tại Roma khi những đại Thánh đường nguy nga to lớn được xây cất, đặc biệt là trong những Thánh lễ do Đức Thánh cha chủ tế, với sự tham dự đông đảo của các giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân.

Ca Nhập lễ hay kinh Nhập lễ được đưa vào trong Thánh lễ do quyết định của Đức Celestine I (+432). Ngài ban hành sắc lệnh để cho mọi người hát Ca Nhập lễ rút từ 150 Thánh vịnh của vua Đavit theo kiểu Điệp xướng trước khi cử hành Hy tế Thánh Thể, một điều chưa từng xảy ra trước đó vì từ xưa tới nay người ta chỉ đọc thư của thánh Phaolô và Phúc Âm mà thôi. 

2. Ý NGHĨA CA NHẬP LỄ

Ca nhập lễ như vang vọng những bài ca đã từng được cất lên trong thời Cựu Ước cũng như tâm tình của những người Do Thái khi họ hân hoan tiến vào tiền đình Nhà Chúa, tới bàn thờ của Chúa hay tiến tới nơi Thiên Chúa ngự trị.

Thật vậy, ca nhập lễ là bài hát đầu tiên của buổi lễ. Nhờ ca hát, cộng đồng biểu lộ sự quy tụ, hiệp nhất với nhau và trở nên sống động hơn để chào đón Chúa cũng như chào đón nhau vì Chúa chính là trọng tâm sự tôn thờ của cộng đồng phụng vụ.

3. CÁC NGUYÊN TẮC CHỌN BÀI HÁT NHẬP LỄ

• Chọn lựa thứ nhất là các đối ca và thánh vịnh có thể được lấy từ các sách phụng vụ chính thức – sách Graduale Romanum, hoặc sách Graduale Simplex – hoặc từ những tuyển tập tiền xướng và thánh vịnh.
• Chọn lựa thứ hai là hát bài thánh ca được sáng tác theo ý bản văn ca nhập lễ của ngày lễ được ghi trong Sách Lễ Rôma.
• Chọn lựa thứ ba là hát bài thánh ca đã được Hội đồng Giám mục chuẩn nhận với các chủ đề sau: (1) quy tụ (giúp hợp nhất cộng đoàn); (2) mùa phụng vụ/ngày lễ (hướng tâm hồn tín hữu về mầu nhiệm mùa phụng vụ hoặc ngày lễ; (3) tác động phụng vụ (cuộc rước tiến đến bàn thánh); (4) liên hệ với các Bài đọc Sách Thánh trong Thánh lễ. 

4. MỘT VÀI LƯU Ý TRONG PHẦN CA NHẬP LỄ

1, Không nên chọn hát ca nhập lễ với những bài mang âm hưởng lê thê, buồn sầu, u uất, ảm đạm, cũng như mang dáng vẻ suy niệm trầm tư, bởi vì đặc tính của bài ca nhập lễ là nét hân hoan, vui tươi, khơi dậy niềm phấn khởi nơi các tín hữu tham dự Thánh lễ.

2, Không được bỏ ca nhập lễ. Quy chế tổng quát Sách lễ Roma số 48 quy định: “Nếu không hát ca nhập lễ, thì tất cả hoặc một vài giáo dân hoặc một độc viên, đọc ca nhập lễ ghi sẵn trong Sách lễ. Nếu không có ai đọc, thì chính linh mục đọc”.

3, Không nên vừa hát ca nhập lễ xong, lại đọc thêm ca nhập lễ trong Sách Lễ nữa.

4, Ca nhập lễ không phải là một bài hát cá nhân, mà được coi là một hành động của cộng đoàn. Vì thế, nên chọn những bái hát dễ, quen thuộc, phù hợp với khả năng ca hát của cộng đoàn để hát cộng đồng và giúp mọi người “nên một” qua việc cùng nhau hát. Chỉ riêng ca đoàn hát ca nhập lễ phải coi là một chọn lựa sau cùng.

5, Không được sử dụng nhạc thu sẵn/ghi âm trong bất cứ cử hành phụng vụ nào vì lời ca tiếng hát thật của cộng đoàn cũng chính là lễ phẩm ca tụng Thiên Chúa và sự hiện diện của những nhạc sĩ/nhạc công tại chỗ được kể như là thành phần của cộng đồng phụng vụ.

6, Bài hát nhập lễ phải kết thúc khi chủ tế hôn bàn thờ xong hoặc xông hương xong. Do đó ca trưởng hoặc đệm đàn phải liệu sao để kết thúc.

Kết luận

Chúng ta vừa tìm hiểu với nhau 4 điểm trong mục vụ thánh nhạc ca nhập lễ:

Thứ nhất, lịch sử của ca nhập lễ: Trong phần này, chúng ta lưu ý, ca nhập lễ xuất hiện vào khoảng thế kỷ IV-V tại Roma và được đưa vào trong Thánh lễ do quyết định của Đức Celestine I.

Thứ 2, Ca nhập lễ là bài hát đầu tiên của buổi lễ. Nhờ ca hát, cộng đồng biểu lộ sự quy tụ, hiệp nhất với nhau và trở nên sống động hơn để chào đón Chúa cũng như chào đón nhau vì Chúa chính là trọng tâm sự tôn thờ của cộng đồng phụng vụ.

Thứ 3, Có 3 nguyên tắc chọn lựa ca nhập lễ: Chọn các đối ca và thánh vịnh có thể được lấy từ các sách phụng vụ chính thức; chọn hát bài thánh ca được sáng tác theo ý bản văn ca nhập lễ của ngày lễ được ghi trong Sách Lễ Rôma; Chọn các hát bài thánh ca đã được Hội đồng Giám mục chuẩn nhận với các chủ đề.

Thứ 4, Một số lưu ý khi chọn lựa ca nhập lễ:

• Không nên chọn hát ca nhập lễ với những bài mang âm hưởng lê thê, buồn sầu, mà nên chọn bài hát có nét hân hoan, vui tươi.
• Không được bỏ ca nhập lễ. Nếu không hát ca nhập lễ, thì phải đọc ca nhập lễ ghi sẵn trong Sách lễ.
• Không nên vừa hát ca nhập lễ xong,lại đọc thêm ca nhập lễ trong Sách Lễ nữa.
• Chọn những bái hát dễ, quen thuộc, phù hợp với khả năng ca hát của cộng đoàn để hát cộng đồng.
• Không được sử dụng nhạc thu sẵn/ghi âm trong bất cứ cử hành phụng vụ nào
• Bài hát nhập lễ phải kết thúc khi chủ tế hôn bàn thờ xong hoặc xông hương xong.

Ban Thánh Nhạc giáo phận Bắc Ninh